"To, co robimy, jest tylko kroplą w oceanie. Jednak gdyby tej kropli zabrakło, ocean byłby o nią uboższy."

— św. Matka Teresa z Kalkuty

Kto nie może oddać krwi?

Jeśli masz wątpliwości, czy Twój stan zdrowia pozwala na oddanie krwi, musisz wiedzieć, że:

  • 1. Niektóre choroby uniemożliwiają zostanie krwiodawcą a ich przebycie jest równoznaczne z dyskwalifikacją stałą:
    • wirusowe zapalenie wątroby, a także przebycie w przeszłości żółtaczki o niejasnej przyczynie,
    • poważne aktywne lub przewlekłe choroby układu krążenia jak: wady serca, choroba wieńcowa, zawał, stan po zawale serca, zaburzenia rytmu, zapalenia serca, niewydolność krążenia oprócz wad wrodzonych całkowicie wyleczonych,
    • przebycie poważnej choroby ośrodkowego układu nerwowego, w szczególności takiej jak padaczka, organiczne schorzenia układu nerwowego, choroby psychiczne,
    • nawracające omdlenia i napady drgawkowe poza drgawkami wieku dziecięcego (lub jeśli przez 3 lata od zakończenia leczenia nie obserwuje się nawracających drgawek),
    • choroby naczyń krwionośnych, takie jak: miażdżyca znacznego stopnia, stan po udarze mózgu, choroby tętnic, nawracające zapalenia żył,
    • aktywne, przewlekłe lub nawracające poważne choroby układu oddechowego, np.: przewlekła obturacyjna choroba płuc, astma,
    • aktywne, przewlekłe lub nawracające poważne choroby układu pokarmowego, takie jak np.: marskość wątroby, stan po resekcji (usunięciu) żołądka,
    • aktywne, przewlekłe lub nawracające poważne choroby układu moczowego,
    • aktywne, przewlekłe lub nawracające poważne choroby skóry, jak np.: łuszczyca, sklerodermia,
    • aktywne, przewlekłe lub nawracające choroby gruczołów dokrewnych i zaburzenia przemiany materii, jak np.: nadczynność i niedoczynność tarczycy, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Cushinga itp.
    • cukrzyca,
    • aktywne, przewlekłe lub nawracające choroby układowe, np. toczeń rumieniowaty
    • nowotwory złośliwe poza rakiem przedinwazyjnym, pod warunkiem całkowitego wyleczenia,
    • aktywne, przewlekłe lub nawracające choroby krwi i układu krwiotwórczego,
    • kiła,
    • choroby zakaźne, takie jak: HIV I/II, HTLV, malaria, babeszjoza, leiszmanioza, gorączka Chagasa (Trypanosoma cruzi), ozena, promienica, tularemia, Kala Azar (leiszmanioza trzewna),

  • 2. Dyskwalifikowane na stałe są też:
    • osoby, u których wywiad rodzinny wskazuje na zagrożenie tzw. gąbczastym zwyrodnieniem mózgu ( TSE),
    • osoby, którym wykonano w przeszłości przeszczep rogówki oka lub opony twardej,
    • osoby, które były leczone preparatami uzyskanymi z ludzkich przysadek,
    • osoby, które w okresie od 01.01.1980 roku do 31.12.1996 roku przebywały łącznie przez 6 miesięcy lub dłużej w Wielkiej Brytanii, Francji lub Irlandii, a także osoby, które po 01.01.1980 otrzymały przetoczenie krwi lub jej składników na terenie Wielkiej Brytanii, Francji lub Irlandii.
    • osoby z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania spowodowanymi używaniem środków i substancji psychoaktywnych,
    • osoby, które ze względu na swoje zachowania seksualne należą do grup podwyższonego ryzyka zakażenia poważnymi chorobami, mogącymi przenosić się drogą przetaczania krwi,
    • osoby stosujące domięśniowo lub dożylnie leki, które nie zostały przepisane przez lekarza,
    • biorcy ksenoprzeszczepów (tj. przeszczepów tkanek odzwierzęcych).

  • 3. Niektóre choroby lub zabiegi chirurgiczne czy diagnostyczne stanowią powód do rezygnacji z oddawania krwi przez pewien czas tzw. (dyskwalifikacja tymczasowa). Taka dyskwalifikacja trwa różnie długo w zależności od sytuacji:
    • 6 miesięcy po kontakcie śluzówki z krwią lub ukłuciu igłą,
    • 6 miesięcy po dużym zabiegu operacyjnym,
    • 7 dni po małym zabiegu chirurgicznym (np. usunięcie zęba, leczenie kanałowe, szycie rany),
    • do następnego dnia po leczeniu stomatologicznym lub wizycie u higienistki stomatologicznej,
    • 6 miesięcy od przetoczenia składników krwi,
    • 6 miesięcy po przeszczepie ludzkich komórek lub tkanek,
    • 6 miesięcy po zabiegu akupunktury (o ile nie został wykonany przez wykwalifikowanego lekarza, przy użyciu jednorazowych igieł),
    • 6 miesięcy po nakłuciach ciała igłami w celu wykonania tatuażu, a także po przekłuciu różnych części ciała w celu założenia kolczyka itp.
    • 6 miesięcy po odbyciu kary pozbawienia wolności i przez cały czas pobytu w areszcie lub więzieniu,
    • 6 miesięcy po badaniu endoskopowym (gastroskopia, rektoskopia, artroskopia itp.),
    • 6 miesięcy po kontakcie z chorym na wirusowe zapalenie wątroby (tj. tzw. żółtaczkę zakaźną), zwłaszcza z powodu bliskiego kontaktu w warunkach domowych,
    • po kontakcie z chorymi na inne choroby zakaźne - przez czas równy okresowi wylęgania danej choroby zakaźnej lub 4 przez tygodnie, jeśli okres wylęgania jest nieznany,
    • 2 tygodnie po przebyciu choroby zakaźnej, licząc od daty pełnego wyzdrowienia z wyjątkiem chorób wymienionych poniżej:
      - bruceloza - 2 lata od chwili pełnego wyzdrowienia,
      - gorączka Q - 2 lata od potwierdzonego wyleczenia,
      - toksoplazmoza - 6 miesięcy od daty wyleczenia (po ujemnych wynikach przeciwciał klasy IgM),
      - gruźlica - 2 lata od daty potwierdzonego wyleczenia,
      - gorączka reumatyczna - 2 lata od ustąpienia objawów, jeżeli nie wystąpiła przewlekła choroba serca,
      - gorączka powyżej 38°C - 2 tygodnie po dacie ustąpieniu objawów,
      - grypa, infekcja grypopodobna - 2 tygodnie po ustąpieniu objawów,
      - zapalenie szpiku - 2 lata od potwierdzonego wyleczenia,
      - Wirus Zachodniego Nilu - 28 dni od daty opuszczenia terenu, gdzie występują przypadki przeniesienia wirusa na ludzi, a w przypadku zakażenia WNV - 120 dni od dnia wyleczenia
      - rzeżączka - w okresie choroby oraz 12 miesięcy od zakończenia leczenia,
      - mononukleoza zakaźna - 6 miesięcy od czasu wyzdrowienia,

4. Po pobycie w krajach, w których endemicznie występują choroby tropikalne, dyskwalifikacja obowiązuje przez 6 miesięcy od dnia powrotu do Polski, jeżeli w czasie odroczenia nie wystąpiła niewyjaśniona gorączka lub objawy choroby.

5. Po pobycie w krajach, w których endemicznie występuje malaria, zawsze obowiązuje przerwa w oddawaniu krwi, jednak czas jej trwania nie w każdym przypadku będzie taki sam. Decyzja lekarza kwalifikującego zależy w takiej sytuacji od wielu czynników, m.in. wcześniejszego zamieszkiwania krwiodawcy na terenach endemicznego występowania malarii. W najczęstszej w naszym kraju sytuacji; gdy osoba zgłaszająca się w celu oddania krwi powróciła z wyjazdu turystycznego na tereny endemicznego występowania malarii bez objawów choroby, okres dyskwalifikacji wynosi 12 miesięcy od chwili opuszczenia zagrożonego regionu. Malaria występuje w ponad stu krajach strefy tropikalnej i subtropikalnej; narażonych na zachorowanie jest około 1 miliard ludzi. Dokładniejsze informacje na temat regionów zagrożonych malarią można znaleźć na stronach internetowych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) a także na wielu innych, np. www.malaria.com.pl

6. Po powrocie z krajów o dużej częstości występowania nosicieli przeciwciał anty-HIV i chorych na AIDS, np. Afryka Środkowa i Zachodnia czy Tajlandia nie można oddawać krwi przez 6 miesięcy.


  • 7. Również przez pewien czas po szczepieniach ochronnych nie można oddawać krwi:
    • przez 4 tygodnie - po szczepieniu przeciwko BCG, chorobie Heinego-Medina (szczepionka doustna), odrze, różyczce, żółtej febrze, nagminnym zapaleniu ślinianek przyusznych, przyjęciu szczepionki z żywymi atenuowanymi zarazkami duru brzusznego i cholery,
    • przez 48 godzin - po przyjęciu szczepionki z inaktywowanymi wirusami, bakteriami lub riketsjami cholery, duru brzusznego, krztuśca (kokluszu), duru plamistego, grypy, nagminnego porażenia dziecięcego,
    • przez 48 godzin - po szczepieniu przeciwko żółtaczce zakaźnej (wzw) typu A (jeżeli nie było kontaktu z osobą chorą),
    • przez 1 tydzień - po szczepieniu przeciwko żółtaczce zakaźnej (wzw) typu B, (jeżeli nie było kontaktu z osobą chorą),
    • przez 48 godzin - po szczepieniu przeciwko wściekliźnie, kleszczowemu zapaleniu mózgu (jeżeli nie było ryzyka zakażenia, w przeciwnym razie okres dyskwalifikacji wynosi 12 miesięcy).
    • przez 3 miesiące po biernym uodparnianiu surowicami odzwierzęcymi.

8. Zażywając leki inne niż witaminy, doustne środki antykoncepcyjne oraz leki hormonalne stosowane w okresie menopauzy należy zawsze informować o tym lekarza badającego dawców. Może on zdecydować, że należy wstrzymać się z oddawaniem krwi do czasu zakończenia leczenia, lub nawet całkowicie z niego zrezygnować. Zależy to od rodzaju zażywanego leku, jego sposobu działania i przyczyn stosowania. Zawsze należy zapytać, jaki czas trzeba odczekać po odstawieniu leku, gdyż leki działają różnie długo. Nie można np. oddawać krwi, a szczególnie płytek krwi, przez 5 dni po przyjęciu aspiryny i innych leków zawierających kwas acetylosalicylowy (sachol, scorbolamid, acard itp.).

9. Na czas istnienia objawów dyskwalifikowane są osoby z zapalnymi i uczuleniowymi chorobami skóry, z ostrymi stanami uczuleniowymi i w okresie odczulania, ze świeżymi zmianami ropnymi, grzybiczymi i wirusowymi (opryszczka wargowa).

10. Nadciśnienie tętnicze nie pozwala na oddawanie krwi, jeżeli wartości ciśnienia przekraczają granice 180/100 mm Hg.

11. Po przebyciu ostrych zapalnych chorób układu oddechowego, pokarmowego, moczowego można oddawać krew po potwierdzonym całkowitym wyleczeniu; po przebyciu kłębuszkowego zapalenia nerek można oddawać krew po 5 latach od całkowitego wyleczenia.


  • 12. Zdrowe kobiety nie mogą oddawać krwi:
    • w okresie miesiączki i przez 3 dni od jej zakończenia,
    • w okresie ciąży i karmienia piersią - krew można oddać 6 miesięcy po porodzie lub zakończeniu ciąży poza sytuacjami wyjątkowymi po uzyskaniu zgody lekarza,

13. Nie można oddawać krwi będąc pod wpływem alkoholu, narkotyków oraz w stanie nadmiernego pobudzenia nerwowego.

Informacje zaczerpnięte ze strony: http://www.darkrwi.info.pl/portal/pokaz/7/kto-nie-moze-oddac-krwi.html.